Bước vào bức tranh sôi động của Việt Nam, nơi truyền thống cổ xưa hòa quyện duyên dáng với đổi mới năng động. Khi bạn hành trình qua vùng đất quyến rũ này cùng Vietnam Adventure, bạn sẽ khám phá không chỉ những cảnh quan ngoạn mục và di sản văn hóa phong phú mà còn một chương mới đáng ngạc nhiên đang mở ra: Việt Nam thực sự đang sản xuất ô tô, đánh dấu sự nổi lên của mình như một nhân tố quan trọng trong ngành công nghiệp ô tô toàn cầu. Sự phát triển đáng chú ý này, được thúc đẩy bởi tinh thần tiên phong và tầm nhìn tiến bộ, đang định nghĩa lại cảnh quan công nghiệp của quốc gia.
{width=800 height=481}
Hành trình ô tô của Việt Nam từ quá khứ đến hiện tại
Câu chuyện về sản xuất ô tô tại Việt Nam là một câu chuyện về sự kiên cường và tham vọng, một câu chuyện kéo dài hơn nhiều người nhận ra. Mặc dù xe máy từ lâu đã là phương tiện di chuyển phổ biến, nhưng những hạt giống của một ngành công nghiệp ô tô trong nước đã được gieo từ nhiều thập kỷ trước.
Khởi đầu sớm và bình minh của lắp ráp
Trước năm 1975, Việt Nam đã chứng kiến việc sản xuất một số mẫu xe đáng chú ý, bao gồm “Chiến Thắng” vào năm 1958, được mô phỏng theo Fregate của Pháp, và “La Dalat,” một chiếc xe dựa trên Citroën 2CV được sản xuất từ năm 1969 đến 1975. Những nỗ lực ban đầu này, dù ở quy mô nhỏ và thường gắn liền với tái thiết sau chiến tranh, đã đặt nền tảng kiến thức cho một ngành công nghiệp non trẻ.
{width=800 height=419}
Kỷ nguyên hiện đại của ngành công nghiệp ô tô Việt Nam thực sự bắt đầu vào năm 1991, với việc thành lập các nhà máy ô tô đầu tiên. Những liên doanh ban đầu này thường dưới hình thức liên doanh, sử dụng bộ linh kiện Completely Knocked Down (CKD) để lắp ráp xe. Các tên tuổi quốc tế lớn như Mitsubishi, Toyota và Isuzu nằm trong số những người đầu tiên thiết lập hoạt động, nhận ra tiềm năng đang phát triển của Việt Nam. Giai đoạn này chứng kiến sự gia tăng dần dần các phương tiện được lắp ráp trong nước, đạt hơn 200.000 chiếc hàng năm vào năm 2015.
{width=800 height=557}
Kỷ nguyên mới với VinFast: Nhà vô địch nội địa
Một khoảnh khắc then chốt đã đến vào năm 2017 với sự thành lập VinFast bởi Vingroup, một trong những tập đoàn tư nhân lớn nhất Việt Nam. VinFast nhanh chóng trở thành thương hiệu xe du lịch nội địa đầu tiên của Việt Nam, gây tiếng vang lớn với màn ra mắt tại Triển lãm Ô tô Paris 2018. Ban đầu sản xuất cả xe chạy xăng và xe máy điện, VinFast đã đưa ra một quyết định đột phá vào tháng 1 năm 2022 để chuyển hoàn toàn sang sản xuất xe điện, định vị mình là một thương hiệu xe điện thông minh toàn cầu.
Sự chuyển đổi này hoàn toàn phù hợp với các mục tiêu khí hậu rộng lớn hơn của Việt Nam, nhằm mục tiêu 30% xe bốn bánh và 22% xe hai bánh của nước này là xe điện vào năm 2030. Sự tăng trưởng nhanh chóng và kế hoạch đầy tham vọng của VinFast nhấn mạnh khả năng của Việt Nam trong việc đổi mới và cạnh tranh trên quy mô quốc tế, thách thức các đối thủ nước ngoài đã có tên tuổi và mở rộng đáng kể thị phần của mình tại Việt Nam.
{width=800 height=532}
Tầm nhìn của Chính phủ và các động lực kinh tế
Sự tăng trưởng ô tô mạnh mẽ của Việt Nam không phải là ngẫu nhiên; nó được thúc đẩy đáng kể bởi các chính sách chủ động của chính phủ và thị trường nội địa đang bùng nổ. Chính phủ đã chiến lược định vị ngành ô tô là một trụ cột trong chiến lược công nghiệp hóa quốc gia đến năm 2035, đặt mục tiêu công suất sản xuất hàng năm là 466.400 xe vào năm 2025. Các ưu đãi như miễn giảm thuế doanh nghiệp, miễn thuế nhập khẩu linh kiện và giảm đáng kể phí đăng ký cho các phương tiện lắp ráp trong nước và xe điện đã tạo ra một môi trường kinh doanh rất thuận lợi cho cả nhà đầu tư trong nước và nước ngoài.
Hơn nữa, Việt Nam sở hữu dân số trẻ, thu nhập khả dụng ngày càng tăng và tỷ lệ sở hữu xe tương đối thấp (1 trên 43 cá nhân, so với 1 trên 10 ở Thái Lan). Điều này mang lại tiềm năng to lớn chưa được khai thác, với nhu cầu dự kiến đạt 800.000–900.000 xe vào năm 2025 và lên tới 1,8 triệu xe vào năm 2030. Dòng chảy các nhà sản xuất mới, bao gồm một số thương hiệu Trung Quốc và các nhà sản xuất châu Âu như Skoda Auto, tiếp tục cho thấy sức hấp dẫn ngày càng tăng của Việt Nam đối với đầu tư trực tiếp nước ngoài.
{width=800 height=450}
Nơi những bánh xe quay: Các trung tâm sản xuất ô tô tại Việt Nam
Cảnh quan ô tô của Việt Nam được đặc trưng bởi các cơ sở sản xuất có vị trí chiến lược phục vụ cả nhu cầu trong nước và các tham vọng quốc tế đang phát triển.
Hải Phòng: Căn cứ chính của VinFast
Thành phố ven biển Hải Phòng ở phía đông bắc Việt Nam là một trung tâm quan trọng cho sản xuất ô tô, chủ yếu là nơi đặt nhà máy sản xuất tự động hóa cao của VinFast. Cơ sở hiện đại này tự hào có công suất hàng năm ấn tượng lên tới 300.000 xe điện (EV), trở thành nền tảng cho nỗ lực của Việt Nam trong lĩnh vực di động bền vững. Du khách đến khu vực này có thể thoáng thấy nhà máy công nghiệp này, một biểu tượng cho khát vọng hiện đại của Việt Nam.
{width=800 height=420}
Hà Tĩnh: Mở rộng mới của VinFast
Trong một động thái quan trọng để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng, VinFast đã khánh thành nhà máy nội địa thứ hai tại tỉnh Hà Tĩnh vào tháng 6 năm 2025. Cơ sở mới này, rộng 36 hecta, bổ sung công suất ban đầu là 200.000 xe mỗi năm, với kế hoạch bổ sung cho nhà máy Hải Phòng và đóng góp vào mục tiêu sản xuất hàng năm kết hợp là 1 triệu xe cho cả thị trường trong nước và quốc tế khi hoạt động hết công suất. Sự mở rộng này làm nổi bật quy mô đầy tham vọng của sản xuất ô tô Việt Nam.
{width=800 height=533}
Các địa điểm lắp ráp quan trọng khác
Ngoài các cơ sở chuyên dụng của VinFast, các tỉnh khác trên khắp Việt Nam cũng có các nhà máy lắp ráp cho nhiều thương hiệu quốc tế khác nhau:
- Tỉnh Hải Dương là nơi đặt hoạt động lắp ráp của Ford Việt Nam.
- Chu Lai ở tỉnh Quảng Nam là một khu phức hợp ô tô lớn nơi THACO (Công ty Cổ phần Ô tô Trường Hải) lắp ráp các loại xe Kia và Mazda, và cũng là nơi đặt nhà máy Peugeot bắt đầu sản xuất vào năm 2019.
- Thành phố Hồ Chí Minh có nhà máy Mercedes-Benz, bắt đầu lắp ráp xe E-Class vào năm 1996.
- Tỉnh Ninh Bình là nơi các mẫu xe Hyundai được sản xuất bởi Hyundai Thành Công Ô tô.
- Biên Hòa ở tỉnh Đồng Nai là nơi đặt nhà máy Suzuki, sản xuất nhiều mẫu xe ô tô và xe máy khác nhau.
Những địa điểm này cùng nhau đóng góp vào vị thế ngày càng tăng của Việt Nam trong cảnh quan ô tô khu vực, lắp ráp một loạt các loại xe cho thị trường nội địa.
{width=800 height=358}
Ngoài dây chuyền lắp ráp: Tại sao và Làm thế nào Việt Nam sản xuất ô tô
Câu chuyện về ngành công nghiệp ô tô Việt Nam phức tạp hơn nhiều so với việc lắp ráp đơn thuần; đó là câu chuyện về sự chuyển đổi kinh tế, cam kết môi trường và tham vọng toàn cầu.
Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và đổi mới
Ngành sản xuất ô tô đang bùng nổ là một động lực mạnh mẽ cho tăng trưởng kinh tế của Việt Nam, đóng góp đáng kể vào GDP của quốc gia và tạo ra nhiều cơ hội việc làm. Sự tăng trưởng của ngành, đã chứng kiến số lượng xe sản xuất hoặc lắp ráp trong nước tăng lên 439.600 chiếc vào năm 2022, đại diện cho mức tăng đáng kể 14,9% so với năm trước. Sự mở rộng mạnh mẽ này đang thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài đáng kể, thúc đẩy tiến bộ công nghệ và đưa Việt Nam lên sân khấu công nghiệp toàn cầu.
Hơn nữa, sự hiện diện của cả những ông lớn trong nước như VinFast và các hợp tác quốc tế đã tạo điều kiện cho việc trao đổi kiến thức, thực tiễn tốt nhất và chuyên môn thiết kế và sản xuất tiên tiến. Môi trường hợp tác này đang nâng cao khả năng cạnh tranh của các nhà sản xuất Việt Nam và mang lại lợi ích lâu dài cho toàn bộ ngành công nghiệp.
Chuyển đổi sang xe điện: Vai trò tiên phong của VinFast
Một trong những khía cạnh hấp dẫn nhất của hành trình ô tô Việt Nam là sự đón nhận quyết đoán đối với xe điện (EV). Việc VinFast chuyển đổi hoàn toàn sang sản xuất xe điện vào năm 2022 đã đánh dấu một cột mốc quan trọng, đưa hãng trở thành một trong những nhà sản xuất ô tô đầu tiên trên thế giới làm được điều này. Bước chuyển chiến lược này phù hợp với nhu cầu toàn cầu ngày càng tăng về di chuyển bền vững và được người tiêu dùng Việt Nam ủng hộ mạnh mẽ, với xe điện chiếm 20% doanh số xe mới tại Việt Nam vào năm 2023. Chính phủ đã tiếp tục khuyến khích sự chuyển đổi này bằng các chính sách như miễn hoàn toàn phí đăng ký xe điện trong ba năm, sau đó giảm 50% trong hai năm tiếp theo (tháng 1 năm 2022 đến tháng 1 năm 2025), và một lần miễn hoàn toàn khác trong hai năm từ tháng 3 năm 2025 đến tháng 2 năm 2027.
Hệ sinh thái di chuyển điện toàn diện của VinFast không chỉ bao gồm nhiều loại SUV điện mà còn có xe máy điện, xe buýt điện, hệ thống pin tiên tiến được phát triển bởi VinES, và một mạng lưới trạm sạc rộng khắp Việt Nam. Cách tiếp cận toàn diện này là rất quan trọng để tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình chuyển đổi di chuyển xanh của Việt Nam.
{width=800 height=534}
Vượt qua thách thức: Tỷ lệ nội địa hóa và chuỗi cung ứng
Mặc dù tăng trưởng nhanh chóng, ngành công nghiệp ô tô Việt Nam vẫn đối mặt với những trở ngại, đặc biệt liên quan đến chuỗi cung ứng và tỷ lệ nội địa hóa. Mặc dù nhiều xe được lắp ráp trong nước, ngành vẫn phụ thuộc nhiều vào linh kiện nhập khẩu. Năm 2023, khoảng 70% xe bán ra được lắp ráp tại Việt Nam, nhưng chỉ 20% linh kiện của chúng được sản xuất trong nước. Điều này trái ngược hoàn toàn với các quốc gia như Thái Lan và Indonesia, nơi tỷ lệ nội địa hóa có thể đạt tới 80%. Sự phụ thuộc vào nhập khẩu này có thể dẫn đến chi phí sản xuất cao hơn và các gián đoạn chuỗi cung ứng tiềm ẩn.
Giải quyết tỷ lệ nội địa hóa thấp này là một trọng tâm chính của chính phủ và các nhà sản xuất. Các nỗ lực đang được tiến hành để thu hút thêm đầu tư trực tiếp nước ngoài vào các ngành công nghiệp hỗ trợ và khuyến khích sản xuất trong nước các linh kiện công nghệ cao. Các công ty như THACO đã đầu tư mạnh vào sản xuất các bộ phận và linh kiện trong nước từ năm 2015 để giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu.
Tham vọng toàn cầu của các nhà sản xuất ô tô Việt Nam
Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam, đặc biệt là VinFast, ấp ủ những tham vọng toàn cầu đáng kể. Công ty xuất khẩu các mẫu xe như VF 8 sang Mỹ và Canada, và đã thành lập hơn 110 showroom trên toàn thế giới, bao gồm cả ở Châu Âu. Trong khi điều hướng các phức tạp thương mại quốc tế và chi phí logistics, VinFast đang chiến lược chuyển trọng tâm mở rộng sang các thị trường châu Á đầy hứa hẹn, với các nhà máy mới đang được xây dựng ở Ấn Độ và Indonesia. Tầm nhìn toàn cầu này nhấn mạnh sự tự tin và khả năng ngày càng tăng của Việt Nam trong đấu trường ô tô quốc tế.
{width=800 height=533}
Câu hỏi thường gặp
Những thương hiệu ô tô nào lắp ráp xe tại Việt Nam?
Ngoài VinFast, nhiều thương hiệu quốc tế lắp ráp xe tại Việt Nam, chủ yếu sử dụng bộ linh kiện Completely Knocked Down (CKD). Bao gồm các tên tuổi lớn như Toyota, Honda, Ford, Mercedes-Benz, Mitsubishi, Kia, Peugeot và Hyundai. Ngoài ra, THACO (Công ty Cổ phần Ô tô Trường Hải) là một nhà sản xuất nội địa quan trọng, lắp ráp nhiều loại xe khác nhau.
VinFast có phải là một công ty Việt Nam không?
Có, VinFast là một công ty ô tô của Việt Nam. Công ty được thành lập vào năm 2017 bởi Vingroup, một trong những tập đoàn tư nhân lớn nhất Việt Nam. Mặc dù trụ sở pháp lý và tài chính của hãng đặt tại Singapore, nhưng các nhà máy sản xuất chính của hãng nằm ở Hải Phòng và Hà Tĩnh, Việt Nam, và hãng được coi là thương hiệu xe du lịch nội địa đầu tiên của Việt Nam.
Tôi có thể xem các loại xe sản xuất tại Việt Nam ở đâu?
Bạn có thể chủ yếu nhìn thấy các loại xe sản xuất tại Việt Nam, đặc biệt là các mẫu xe VinFast, trên các con đường ở các thành phố lớn của Việt Nam như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng. VinFast cũng đã thành lập hơn 120 trung tâm dịch vụ trên toàn quốc, trưng bày các loại xe của mình. Đối với du khách quốc tế, các showroom VinFast cũng có mặt ở các thị trường trọng điểm như Hoa Kỳ, Canada và Châu Âu.
Xe ô tô Việt Nam có được xuất khẩu không?
Có, các loại xe sản xuất tại Việt Nam, đặc biệt là xe điện của VinFast, được xuất khẩu sang các thị trường quốc tế. VinFast xuất khẩu các mẫu xe như VF 8 sang Mỹ và Canada, và có kế hoạch mở rộng phạm vi toàn cầu hơn nữa với các nhà máy mới ở Ấn Độ và Indonesia.
Lợi ích của ngành sản xuất ô tô Việt Nam là gì?
Ngành ô tô thúc đẩy đáng kể nền kinh tế Việt Nam bằng cách tạo ra việc làm, thu hút đầu tư nước ngoài và đóng góp vào tăng trưởng GDP. Ngành này thúc đẩy tiến bộ công nghệ, phát triển nguồn nhân lực có kỹ năng và thúc đẩy quá trình chuyển đổi của đất nước sang di chuyển bền vững với trọng tâm là xe điện.
Những thách thức chính của ngành là gì?
Những thách thức chính bao gồm tỷ lệ nội địa hóa linh kiện tương đối thấp, dẫn đến sự phụ thuộc nhiều vào các bộ phận nhập khẩu và chi phí sản xuất cao hơn so với các đối thủ trong khu vực. Ngành cũng đối mặt với nhu cầu về lao động có kỹ năng và chuyên môn kỹ thuật cao hơn, cùng với sự cạnh tranh gay gắt ở cả thị trường trong nước và quốc tế.
Kết luận
Hành trình sản xuất ô tô Việt Nam là minh chứng cho tinh thần năng động và tầm nhìn đầy tham vọng của quốc gia, vượt xa những ngày đầu lắp ráp để trở thành một lực lượng đáng gờm. Với VinFast dẫn đầu cuộc cách mạng xe điện và một chính phủ hỗ trợ thúc đẩy tăng trưởng, Việt Nam đang dần khẳng định vị trí của mình trong cảnh quan ô tô toàn cầu. Từ các nhà máy nhộn nhịp ở Hải Phòng và Hà Tĩnh đến những con phố đang đón nhận một tương lai xanh hơn, tiếng gầm của sự tiến bộ trong ngành công nghiệp ô tô Việt Nam là không thể nhầm lẫn. Hành trình này phản ánh không chỉ sức mạnh công nghiệp mà còn cả năng lượng và sự đổi mới bền bỉ đã định hình Việt Nam.
Khi bạn khám phá những thành phố sôi động và cảnh quan thanh bình của Việt Nam cùng Vietnam Adventure, hãy nhớ đến tiếng ồn êm ái của xe điện và những thiết kế bóng bẩy của những chiếc xe sản xuất trong nước len lỏi qua dòng xe cộ, một biểu tượng hữu hình cho nỗ lực đáng kể của quốc gia trong việc đổi mới và định hình tương lai của chính mình. Dù chiêm ngưỡng những kỳ quan cổ đại hay chứng kiến những kỳ tích hiện đại như sản xuất ô tô Việt Nam, mọi trải nghiệm ở đây đều khuyến khích khám phá có ý thức, có ý nghĩa, kết nối bạn sâu sắc với trái tim của đất nước đang phát triển này. Ngành công nghiệp ô tô, cũng như chính Việt Nam, đang trên đà tiếp tục tăng trưởng và tạo ra tác động đáng kể.